Beschrijving plangebied

In deze paragraaf wordt de ligging en de begrenzing van het plangebied behandeld. Daarnaast wordt de huidige situatie van de verschillende gebieden in het plangebied beschreven.

Ligging en begrenzing plangebied

Het projectgebied van “Beekherstel Reusel De Mierden Noord” is gelegen in de gemeente Reusel-De Mierden. Het projectgebied omhelst het beekdal van de Reusel vanaf stuw Hongeren tot en met de Reusel direct benedenstrooms van de N269, zie Figuur 1.3‑1.

Het geplande beekherstel van de Reusel, bovenstrooms van stuw Hongeren en de herinrichting van de Belevensche Loop wordt niet beschreven in dit Projectplan. Voor dit zuidelijke deel wordt op een later moment een apart Projectplan Waterwet opgesteld.

Figuur 1.3‑1: Overzicht projectgebied

Beschrijving huidige situatie

Het projectgebied behelst het beekdal van de Reusel vanaf stuw Hongeren, bovenstrooms van Langvoort, tot direct benedenstrooms van de N269. De Reusel is vanaf Langvoort aangewezen als Natura 2000-habitattype Beken en rivieren met waterplanten (H3260). De beek is tevens aangewezen vanwege het voorkomen van de Kleine modderkruiper (Figuur 1.3‑2) en Drijvende waterweegbree (Figuur 1.3‑3). Daarnaast heeft de Reusel binnen het projectgebied vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW) het doel R4 Langzaamstromende bovenloop op zand. Daarbij heeft de beek als inrichtingsvariant meandering, Goed Ecologisch Potentieel (GEP) Natuur. Dit is de hoogste doelstelling die een sterk veranderde beek kan krijgen. Vrijwel het volledige projectgebied maakt daarnaast onderdeel uit van het Natuurnetwerk Brabant.

Figuur 1.3‑2: Kleine modderkruiper (bron: Jelger Herder)
Figuur 1.3‑3: Drijvende waterweegbree (bron: Adrie van Heerden)

De beek ligt in agrarisch gebied en is in het verleden (jaren ’60) gekanaliseerd en genormaliseerd. De agrarische activiteiten vinden plaats tot aan de insteek van de Reusel. Dit is van grote negatieve invloed op de waterkwaliteit en natuurwaarden van de beek. De morfologie van de beek is kunstmatig en biedt weinig gelegenheid voor het in stand houden van gezonde waterfauna behorende bij de doelen. In de huidige situatie kunnen natuurlijke beekprocessen, zoals erosie en sedimentatie, niet optreden. Bovendien is er geen ruimte in het beekdal voor natuurlijke waterberging.

Plaatselijk treedt benedenstrooms in het beekdal, met name bij landgoed Wellenseind, inundatie op bij veel neerslag waardoor hoge piekafvoeren ontstaan. Daarnaast is er sprake van verdroging in de landgoederen en de Natte Natuurparels in de directe omgeving.

Om in combinatie met een groot en diep profiel water vast te houden in de watergangen en de stroomsnelheid van het water te reguleren, bevinden zich in het projectgebied een 5 stuwen (exclusief stuw Hongeren) in de beek. Dit maakt vismigratie onmogelijk en zorgt voor ecologisch ongewenst lage stroomsnelheden. Ten aanzien van de waterkwaliteit, is de situatie in de beek te voedselrijk. Behoud en/of ontwikkeling van natuurwaarden in de beek en in aangrenzende percelen wordt onder de huidige omstandigheden belemmerd. Ook de beoogde natuurontwikkeling in Natte Natuurparel De Broekkant is als gevolg van verdroging en een beperkte waterkwaliteit niet (voldoende) mogelijk. In Figuur 1.3‑4 is het lengteprofiel van de Reusel weergegeven met binnen het kader het deel van de Reusel waarvoor dit Projectplan Waterwet wordt opgesteld.

Figuur 1.3‑4: Lengtedoorsnede Reusel huidige situatie (rood omkaderde deel betreft het projectgebied Reusel de Mierden Noord)